Do dzisiaj w programie nauczania przetrwały przede wszystkim techniki: kenjutsu, bōjutsu, naginatajutsu, iaijutsu, tachiai, battōjutsu, sōjutsu, kodachijutsu oraz ryōtōjutsu. Jednak oprócz wymienionych wyżej dziedzin niektórzy mistrzowie przekazują również wiedzę o innych technikach. Mistrz Sugino Yukihiro naucza swoich studentów również technik jūjutsu i shurikenjutsu, natomiast shihan Ōtake Risuke przekazuje dodatkowo ustną wiedzę o sztuce ninjutsu, o strategii budowy fortyfikacji czy o sztukach magicznych, które w rzeczywistości łączyły w sobie elementy kosmologii i mistyki. Poniżej prezentujemy pełny program Katori Shintō-ryū wraz z tłumaczeniami nazw.
Spis treści
Tachijutsu (太刀術)
Techniki posługiwania się mieczem
Kenjutsu (剣術)
Techniki walki mieczem długim
| Nazwa | Zapis | Tłumaczenie |
|---|---|---|
| OMOTE NO TACHI | 表之太刀 | podstawy miecza |
| - Itsutsu no tachi | 五津之太刀 | pięć technik miecza |
| - Nanatsu no tachi | 七津之太刀 | siedem technik miecza |
| - Kasumi no tachi | 神集之太刀 | miecz zebranych bóstw kami |
| - Hakka no tachi | 八神之太刀 | miecz ośmiu bóstw kami |
| GOGYŌ NO TACHI | 五行之太刀 | pięć nauk o mieczu |
| - Mittsu no tachi | 三津之太刀 | trzy techniki miecza |
| - Yottsu no tachi | 四津之太刀 | cztery techniki miecza |
| - In no tachi | 陰之太刀 | miecz cienia |
| - Sha no tachi | 捨之太刀 | odrzucany miecz |
| - Hatsu no tachi | 發之太刀 | rozpoczynający miecz |
| GOKUI SHICHIJŌ NO TACHI | 極意七条之太刀 | esencja siedmiu artykułów o mieczu |
| - Tōyama no tachi (ukifune no kurai) | 遠山之太刀 （浮船之位） | miecz odległej góry (pozycja dryfującej łodzi) |
| - Katanami no tachi (yosui no kurai) | 片浪之太刀 （葉水之位） | miecz częściowej fali (pozycja wodnych liści) |
| - Agenami no tachi (sangetsu no kurai) | 揚波之太刀 （山月之位） | miecz wznoszącej się fali (pozycja księżyca nad górą) |
Iaijutsu (居合術)
Techniki szybkiego dobywania miecza
| Nazwa | Zapis | Tłumaczenie |
|---|---|---|
| OMOTE NO IAI | 表之居合 | podstawy iai |
| - Kusanagi no ken | 草薙之剣 | miecz trawosiecz |
| - Nukitsuke no ken | 抜附之剣 | wyjęty i dźgający miecz |
| - Nukiuchi no ken | 抜討之剣 | wyjęty i tnący miecz |
| - Uken | 右剣 | miecz prawy[ch cięć] |
| - Saken | 左剣 | miecz lewy[ch cięć] |
| - Happōken | 八方剣 | miecz w ośmiu kierunkach / miecz ośmiu kierunków |
| TACHIAI NO BATTŌJUTSU | 立会之抜刀術 | techniki szybkiego wyciągnięcia miecza w pozycji stojącej |
| - Yukiai gyakunuki no tachi | 行合逆抜之太刀 | napotykający [wroga], przeciwnie wyciągnięty miecz |
| - Zengo chidori no tachi | 前後千鳥之太刀 | miecz przedniej i tylnej siewki |
| - Yukiai migi chidori no tachi | 行合右千鳥之太刀 | miecz siewki napotykającej [wroga] z prawej |
| - Gyakunuki no tachi | 逆抜之太刀 | przeciwne wyciągnięcie miecza |
| - Nukiuchi no tachi | 抜 討之太刀 | wyjęty i tnący miecz |
| GOKUI NO IAI | 極意之居合 | esencja iai |
| - Kumokiri no ken | 雲切之剣 | miecz tnący chmury |
| - Hangetsu no ken | 半月之剣 | miecz półksiężyca |
| - Seigan no ken | 清眼之剣 | miecz nieskalanego wzroku / miecz czystego wzroku / oka |
| - Muitsu no ken | 無一之剣 | pierwszy miecz nicości |
| - Muni no ken | 無二之剣 | drugi miecz nicości |
Ryōtōjutsu (両刀術)
Techniki walki dwoma mieczami
| Nazwa | Zapis | Tłumaczenie |
|---|---|---|
| RYŌTŌ | 両刀 | dwa miecze |
| - Eigetsu no tachi (niō no kurai) | 永月之太刀 （二王之位） | miecz wiecznego księżyca (pozycja dwóch królów) |
| - Suigetsu no tachi (tenchi no kurai) | 水月之太刀 （天地之位） | miecz księżyca odbitego w wodzie (pozycja niebios i ziemi pozycja całego uniwersum) |
| - Isonami no tachi (fūha no kurai) | 磯浪之太刀 （風葉之位） | miecz przybrzeżnych fali / miecz fali uderzającej o brzeg (pozycja liści na wietrze) |
| - Murakumo no tachi (sasu no kurai) | 村雲之太刀 （佐寿之位） | miecz chmur nad wioską / miecz zachmurzonej wioski (pozycja ratująca życie) |
Kodachijutsu (小太刀術)
Techniki walki krótkim mieczem kodachi
| Nazwa | Zapis | Tłumaczenie |
|---|---|---|
| GOKUI NO KODACHI | 極意之小太刀 | esencja kodachi |
| - Hangetsu no kodachi | 半月之小太刀 | kodachi półksiężyca |
| - Suigetsu no kodachi | 水月之小太刀 | kodachi księżyca odbitego w wodzie |
| - Seigan no kodachi | 水月之小太刀 | kodachi czystego widzenia |
Bōjutsu (棒術)
Techniki posługiwania się kijem bō
| Nazwa | Zapis | Tłumaczenie |
|---|---|---|
| OMOTE NO BŌKij o długości około 1,82 m (6 shaku) i średnicy około 3 cm (1 sun), wykonany z jednego kawałka drewna (zazwyczaj dębu lub buku), służący do walki po złamaniu się końcówki włóczni yari lub naginaty Więcej | 表之棒 | podstawy kija bōKij o długości około 1,82 m (6 shaku) i średnicy około 3 cm (1 sun), wykonany z jednego kawałka drewna (zazwyczaj dębu lub buku), służący do walki po złamaniu się końcówki włóczni yari lub naginaty Więcej |
| - Seriai no bōKij o długości około 1,82 m (6 shaku) i średnicy około 3 cm (1 sun), wykonany z jednego kawałka drewna (zazwyczaj dębu lub buku), służący do walki po złamaniu się końcówki włóczni yari lub naginaty Więcej | 迫合之棒 | zapoznanie się z bōKij o długości około 1,82 m (6 shaku) i średnicy około 3 cm (1 sun), wykonany z jednego kawałka drewna (zazwyczaj dębu lub buku), służący do walki po złamaniu się końcówki włóczni yari lub naginaty Więcej |
| - Sune-hishigi no bōKij o długości około 1,82 m (6 shaku) i średnicy około 3 cm (1 sun), wykonany z jednego kawałka drewna (zazwyczaj dębu lub buku), służący do walki po złamaniu się końcówki włóczni yari lub naginaty Więcej | 臑挫之棒 | bōKij o długości około 1,82 m (6 shaku) i średnicy około 3 cm (1 sun), wykonany z jednego kawałka drewna (zazwyczaj dębu lub buku), służący do walki po złamaniu się końcówki włóczni yari lub naginaty Więcej miażdżące kolana |
| - Sayū no bōKij o długości około 1,82 m (6 shaku) i średnicy około 3 cm (1 sun), wykonany z jednego kawałka drewna (zazwyczaj dębu lub buku), służący do walki po złamaniu się końcówki włóczni yari lub naginaty Więcej | 左右之棒 | bōKij o długości około 1,82 m (6 shaku) i średnicy około 3 cm (1 sun), wykonany z jednego kawałka drewna (zazwyczaj dębu lub buku), służący do walki po złamaniu się końcówki włóczni yari lub naginaty Więcej prawej i lewej strony |
| - Kasa-hazushi no bōKij o długości około 1,82 m (6 shaku) i średnicy około 3 cm (1 sun), wykonany z jednego kawałka drewna (zazwyczaj dębu lub buku), służący do walki po złamaniu się końcówki włóczni yari lub naginaty Więcej | 笠研乏棒 | bōKij o długości około 1,82 m (6 shaku) i średnicy około 3 cm (1 sun), wykonany z jednego kawałka drewna (zazwyczaj dębu lub buku), służący do walki po złamaniu się końcówki włóczni yari lub naginaty Więcej zdejmujące nakrycie głowy |
| - Hane-tsuru-be no bōKij o długości około 1,82 m (6 shaku) i średnicy około 3 cm (1 sun), wykonany z jednego kawałka drewna (zazwyczaj dębu lub buku), służący do walki po złamaniu się końcówki włóczni yari lub naginaty Więcej | 刎釣瓶之棒 | bōKij o długości około 1,82 m (6 shaku) i średnicy około 3 cm (1 sun), wykonany z jednego kawałka drewna (zazwyczaj dębu lub buku), służący do walki po złamaniu się końcówki włóczni yari lub naginaty Więcej noszące konwie z wodą |
| - Tachi-nami no bō | 立浪之棒 | bōKij o długości około 1,82 m (6 shaku) i średnicy około 3 cm (1 sun), wykonany z jednego kawałka drewna (zazwyczaj dębu lub buku), służący do walki po złamaniu się końcówki włóczni yari lub naginaty Więcej wznoszącej się fali |
| GOKUI NO BŌKij o długości około 1,82 m (6 shaku) i średnicy około 3 cm (1 sun), wykonany z jednego kawałka drewna (zazwyczaj dębu lub buku), służący do walki po złamaniu się końcówki włóczni yari lub naginaty Więcej | 極意之棒 | esencja kija bōKij o długości około 1,82 m (6 shaku) i średnicy około 3 cm (1 sun), wykonany z jednego kawałka drewna (zazwyczaj dębu lub buku), służący do walki po złamaniu się końcówki włóczni yari lub naginaty Więcej |
| - Gedan no kamae no bōKij o długości około 1,82 m (6 shaku) i średnicy około 3 cm (1 sun), wykonany z jednego kawałka drewna (zazwyczaj dębu lub buku), służący do walki po złamaniu się końcówki włóczni yari lub naginaty Więcej | 下段構之棒 | bōKij o długości około 1,82 m (6 shaku) i średnicy około 3 cm (1 sun), wykonany z jednego kawałka drewna (zazwyczaj dębu lub buku), służący do walki po złamaniu się końcówki włóczni yari lub naginaty Więcej niskiej pozycji |
| - Kasumigake no bōKij o długości około 1,82 m (6 shaku) i średnicy około 3 cm (1 sun), wykonany z jednego kawałka drewna (zazwyczaj dębu lub buku), służący do walki po złamaniu się końcówki włóczni yari lub naginaty Więcej | 霞掛之棒 | bōKij o długości około 1,82 m (6 shaku) i średnicy około 3 cm (1 sun), wykonany z jednego kawałka drewna (zazwyczaj dębu lub buku), służący do walki po złamaniu się końcówki włóczni yari lub naginaty Więcej pokryte mgłą |
| - Denkō kamae no bōKij o długości około 1,82 m (6 shaku) i średnicy około 3 cm (1 sun), wykonany z jednego kawałka drewna (zazwyczaj dębu lub buku), służący do walki po złamaniu się końcówki włóczni yari lub naginaty Więcej | 電光構之棒 | bōKij o długości około 1,82 m (6 shaku) i średnicy około 3 cm (1 sun), wykonany z jednego kawałka drewna (zazwyczaj dębu lub buku), służący do walki po złamaniu się końcówki włóczni yari lub naginaty Więcej pozycji pioruna |
| - In no kamae no bōKij o długości około 1,82 m (6 shaku) i średnicy około 3 cm (1 sun), wykonany z jednego kawałka drewna (zazwyczaj dębu lub buku), służący do walki po złamaniu się końcówki włóczni yari lub naginaty Więcej | 陰構之棒 | bōKij o długości około 1,82 m (6 shaku) i średnicy około 3 cm (1 sun), wykonany z jednego kawałka drewna (zazwyczaj dębu lub buku), służący do walki po złamaniu się końcówki włóczni yari lub naginaty Więcej pozycji cienia |
| - Hikizue no kamae no bōKij o długości około 1,82 m (6 shaku) i średnicy około 3 cm (1 sun), wykonany z jednego kawałka drewna (zazwyczaj dębu lub buku), służący do walki po złamaniu się końcówki włóczni yari lub naginaty Więcej | 引杖構之棒 | bōKij o długości około 1,82 m (6 shaku) i średnicy około 3 cm (1 sun), wykonany z jednego kawałka drewna (zazwyczaj dębu lub buku), służący do walki po złamaniu się końcówki włóczni yari lub naginaty Więcej pozycji ciągnięcia laski |
| - Tatsue kamae no bōKij o długości około 1,82 m (6 shaku) i średnicy około 3 cm (1 sun), wykonany z jednego kawałka drewna (zazwyczaj dębu lub buku), służący do walki po złamaniu się końcówki włóczni yari lub naginaty Więcej | 立杖構之棒 | bōKij o długości około 1,82 m (6 shaku) i średnicy około 3 cm (1 sun), wykonany z jednego kawałka drewna (zazwyczaj dębu lub buku), służący do walki po złamaniu się końcówki włóczni yari lub naginaty Więcej pozycji stojącej laski |
Naginatajutsu (薙刀術)
Techniki walki halabardą
| Nazwa | Zapis | Tłumaczenie |
|---|---|---|
| OMOTE NO NAGINATA | 表之薙刀 | podstawy naginaty |
| - Itsutsu no naginata | 五津之長刀 | pięć technik naginaty |
| - Nanatsu no naginata | 七津之長刀 | siedem technik naginaty |
| - Kasumi no naginata | 霞之長刀 | mglista naginata |
| - Hakka no naginata | 八箇之長刀 | osiem technik naginaty |
| GOKUI SHICHIJŌ NO NAGINATA | 極意七條之薙刀 | esencja siedmiu artykułów o naginacie |
| - Embi no naginata | 燕飛之長刀 | naginata lecącej jaskółki |
| - Tombo no naginata | 蜻蛉之長刀 | naginata ważki |
| - Yoko no naginata | 龍虎之長刀 | naginata smoka i tygrysa |
Sōjutsu (槍術)
Techniki walki włócznią
| Nazwa | Zapis | Tłumaczenie |
|---|---|---|
| OMOTE NO YARI | 表之槍 | podstawy włóczni |
| - Hiryū no yari | 飛龍之槍 | włócznia latającego smoka |
| - Koryū no yari | 去龍之槍 | włócznia przemijającego smoka / włócznia martwego smoka |
| - Tsukidome no yari | 突留之槍 | włócznia zatrzymująca pchnięcia |
| - An’ya no yari | 揚矢之槍 | włócznia wznoszącej się strzały |
| - Denkō no yari | 電光之槍 | piorunująca włócznia / włócznia piorunów |
| - Yoru no ya yari | 夜之矢槍 | włócznia nocnej strzały |
| HIDEN NO YARI | 秘伝之鎗 | sekretne techniki włóczni |
| - Jōdan no yariai | 上段之鎗合 | wznosząca się włócznia |
| - Gedan no yariai | 下段之鎗合 | opadająca włócznia |
Shurikenjutsu (手裏剣術)
Techniki rzucania małymi przedmiotami
| Nazwa | Zapis | Tłumaczenie |
|---|---|---|
| OMOTE NO SHURIKEN | 表之手裏剣 | podstawy posługiwania się shurikenami |
| - Siedem form kata | ||
| GOGYŌ NO SHURIKEN | 五行之手裏剣 | pięć nauk o shurikenach |
| - Osiem form kata | ||
| GOKUI NO SHURIKEN | 極意之手裏剣 | esencja posługiwania się shurikenami |
| - Dziewięć form kata | ||
| OKUDEN | 口伝 | przekaz ustny |
Jūjutsu (柔術)
Techniki walki wręcz
| Nazwa | Zapis | Tłumaczenie |
|---|---|---|
| GOKUI NO JŪJUTSU | 極意之柔術 | esencja technik walki wręcz |
| - Tsūken | 通拳 | podążając za pięścią |
| - Uchitori-te | 内取手 | chwytając rękę od wewnątrz |
| - Sotodori-te | 外取手 | chwytając rękę z zewnątrz |
| - Konoha-gaeshi | 木葉返 | odwrócenie liścia |
| - Musa-soku | 無左足 | zabranie lewej nogi / brak lewej nogi |
| - Kata-e-mon | 片衣紋 | złapanie za jedno ramię / bark |
| - Ryō-e-mon | 兩衣紋 | złapanie za dwa ramiona / barki |
| - Koromo-shibori | 衣搾 | wykręcenie zbroi |
| - Kareki-ori | 枯木折 | złamanie martwego drzewa |
| - Oni-osae | 鬼抑 | spętanie demona |
| - Tengū-gaeshi | 天狗返 | zwrócenie / zwrot / oddanie tengū |
| - Yami-no-yo | 闇之夜 | noc mroku |
| - Sasudome | 佐壽留 | zatrzymanie pchnięcia / dźgnięcia |
| - Giboshu-gaeshi | 疑寶珠返 | |
| - Taki-toshi | 瀧落 | spadający wodospad |
| - Hishiribiki | 七里引 | prowadzić przez siedem długości |
| - Sukatamisugatami | 姿見 | zwierciadło |
| - Hagoromo-shibori | 羽衣搾 | wykręcenie szat |
| - Yume-makura | 夢枕 | poduszka snów |
| - Hiji-gane | 臂金 | żelazny łokieć |
| - Enji-shibori / saruko-shibori | 猿子紋 | |
| - Toba-soto-ori | 鳥羽外折 | |
| - Shika-no-issoku | 鹿之一足 | jedna noga jelenia |
| - Yama-toshi | 山落 | opadnięcie góry / spadająca góra |
| - Sodeguruma | 袖車 | |
| - Taki-yoko-koe | 立横聲 | |
| - Dō-shibori | 胴搾 | wykręcenie torsu |
| - Hiki-shibori | 引搾 | ściśnięcie i szarpnięcie / szarpnięcie z wykręceniem |
| - Shōgi-daoshi-ori | 将棋倒折 | |
| - Saka-yubi | 逆指 | wykręcenie palców |
| - Kubi-shibori | 首搾 | duszenie / skręcenie karku |
| - Washi-no-ha-otoshi | 鷲之羽落 | |
| - Sora-muki-busei | 空向伏 | |
| - Kata-bane-osae | 片羽子抑 | |
| - Oniki-bina | 鬼木離 | |
| - Gozen-tori | 御膳取 |
Ninjutsu (忍術)
Techniki obronne przed atakami oraz obecnością ninja
| Nazwa | Zapis | Tłumaczenie |
|---|---|---|
| OKUDEN | 口伝 | przekaz ustny |
Chikujōjutsu (築城術)
Znajomość budowania fortyfikacji
| Nazwa | Zapis | Tłumaczenie |
|---|---|---|
| OKUDEN | 口伝 | przekaz ustny |
Gunbai-heihō (軍配兵法)
Wojskowa wiedza strategiczna i taktyczna
| Nazwa | Zapis | Tłumaczenie |
|---|---|---|
| OKUDEN | 口伝 | przekaz ustny |
Tenmon-chirigaku (天文地理学)
Wiedza astronomiczna i geograficzna
| Nazwa | Zapis | Tłumaczenie |
|---|---|---|
| OKUDEN | 口伝 | przekaz ustny |
In’yō-kigaku (陰陽気学)
Wiedza tajemna, obejmująca kosmologię i mistykę
| Nazwa | Zapis | Tłumaczenie |
|---|---|---|
| KUJI NO IN | 九字之印 | dziewięć gestów |
| JŪJI NO HŌ | 十字之法 | metoda dziesięciu znaków |
| OKUDEN | 口伝 | przekaz ustny |
Bibliografia
- 免許皆伝巻物 (zwoje menkyo kaiden)
- 横瀬 知行、『日本の古武道』、日本武道館、東京、二〇〇一年
- “WAY OF THE WARRIOR – Way of the Samurai”, produkcja: BBC, 1983
- http://en.wikipedia.org/wiki/ Tenshin_Shōden_Katori_Shintō-ryū